Minister Sjoerd Sjoerdsma is in Washington om op hoog niveau te praten over mogelijke Amerikaanse exportregels die ASML hard kunnen raken. De Verenigde Staten werken aan nieuwe wetgeving die invloed kan hebben op Nederlandse chiptechnologie en handel met China. Het kabinet vreest dat de positie van Nederland en ASML onder druk komt te staan.
Zorgen om nieuwe wet VS
De gesprekken draaien om de zogeheten MATCH Act, een wetsvoorstel dat de Verenigde Staten meer controle geeft over export van chiptechnologie. Daarmee kan Washington ook buiten de eigen landsgrenzen bepalen welke technologie naar China mag worden uitgevoerd.
Voor Nederland is dat gevoelig. ASML is wereldwijd marktleider in chipmachines en speelt een sleutelrol in de halfgeleiderindustrie. Als de wet wordt aangenomen, kan het bedrijf mogelijk geen zaken meer doen in China of bestaande machines daar niet meer onderhouden.
Sjoerdsma noemt dat een ongewenste ontwikkeling. Volgens hem werkt Nederland al nauw samen met de Verenigde Staten om gevoelige technologie te beschermen. Extra druk via wetgeving is volgens hem niet nodig.
Belang van ASML voor Nederland
ASML is van groot economisch belang voor Nederland. Het bedrijf haalde de afgelopen jaren miljarden euro’s omzet uit China, goed voor een aanzienlijk deel van de totale inkomsten. Beperkingen kunnen dus directe gevolgen hebben voor werkgelegenheid en economische groei.
Daarnaast heeft Nederland dankzij ASML een sterke internationale positie. Landen die chips willen produceren, zijn afhankelijk van de machines uit Veldhoven. Experts waarschuwen dat die unieke rol onder druk komt te staan als de Verenigde Staten eenzijdig regels opleggen.
Volgens analisten kan Nederland buitenspel komen te staan in onderhandelingen met China. In dat scenario verschuift de macht richting Washington.
Gevolgen voor chipindustrie
De impact van strengere regels kan groot zijn. Als ASML geen onderhoud meer mag uitvoeren in China, kunnen chipmachines daar binnen korte tijd stilvallen. Dat raakt niet alleen China, maar ook de wereldwijde productie van elektronica.
Chips zijn essentieel voor producten zoals auto’s, telefoons en huishoudelijke apparaten. Een verstoring in de levering kan leiden tot tekorten en hogere prijzen.
De discussie past in de bredere economische strijd tussen de Verenigde Staten en China. Beide landen proberen hun positie in de technologiesector te versterken. Nederland zit daar met ASML middenin.
Sjoerdsma hoopt in Washington duidelijk te maken dat samenwerking beter werkt dan dwang. Of dat voldoende is om de plannen aan te passen, moet de komende maanden blijken.