Het Belgische parlement maakt op grote schaal gebruik van kunstmatige intelligentie. Uit recent onderzoek blijkt dat politici digitale hulpmiddelen massaal inzetten om hun werk te vergemakkelijken. Belgische nieuwsmedia ontdekten dat ruim veertig procent van alle schriftelijke parlementsvragen sporen van AI bevat. Dit zorgt voor een flinke discussie over de digitalisering van de democratie en de authenticiteit van het politieke debat.
Onderzoek met Pangram
De journalisten onderzochten bijna vijfhonderd schriftelijke vragen met het analyseprogramma Pangram. Dit systeem herkent specifieke patronen die kenmerkend zijn voor computergestuurde teksten. De resultaten zijn opvallend. Ruim tweehonderd vragen bleken volledig of gedeeltelijk door een computer te zijn opgesteld. Slechts een krappe meerderheid van de documenten kwam volledig uit de pen van een menselijk parlementslid of diens medewerker.
Typische modewoorden
De software filterde de teksten op basis van specifieke kenmerken. Het gaat hierbij vooral om het overmatige gebruik van modewoorden zoals efficiënt, essentieel en krachtig. Ook het woord benadrukken duikt plotseling veel vaker op in de officiële stukken.
Opvallende stijging
De cijfers laten een duidelijke trend zien. De onderzoekers zagen dat het gebruik van het woord efficiënt in vier jaar tijd bijna verviervoudigde. Hetzelfde gebeurde met het woord essentieel. Dit soort taalkundige verschuivingen laat zien hoe snel de technologie bezit heeft genomen van de politieke pen.
Ministers schrijven zelf
De rollen draaien om zodra ministers de vragen moeten beantwoorden. Waar de volksvertegenwoordigers de computer het werk laten doen, schrijven de bewindspersonen hun reacties nog bijna altijd zelf. Van de honderden geanalyseerde antwoorden waren er slechts tweeëntwintig met behulp van software geschreven.
Complex werk
Het beantwoorden van een politieke vraag blijkt in de praktijk een stuk complexer dan het stellen ervan. De onderzoekers verklaren dit verschil door de aard van het werk. Een minister moet heel specifiek ingaan op beleid en concrete feiten delen.
Toekomst van het debat
Een computerprogramma mist vaak de diepgaande kennis om een waterdicht en geloofwaardig antwoord te formuleren. Een vraag stellen is daarentegen een stuk eenvoudiger te automatiseren. De discussie over de invloed van deze technologie op de kwaliteit van de nieuwsmedia en de politiek is hiermee pas net begonnen.