De aankondiging dat China start met de productie van eigen geavanceerde chipmachines veroorzaakt flinke onrust op de Amsterdamse beurs. Beleggers reageerden geschrokken op het nieuws dat de Aziatische grootmacht hiermee minder afhankelijk wil worden van westerse technologie.
Beurs schrikt van Chinese chipmachines
De wereldwijde markt voor deze complexe systemen wordt al decennia gedomineerd door het Nederlandse technologiebedrijf ASML uit Veldhoven. Het Amerikaanse techmedium The Information bracht de opmerkelijke stap van het land naar buiten. Analisten spreken van een belangrijk geopolitiek kantelpunt.
Levering aan chipbedrijven
Het gaat concreet om machines die werken met deep ultraviolet immersielithografie. Dit is een ingewikkelde techniek om microscopische patronen op computerchips te drukken. Het land wil deze installaties nog dit jaar gaan leveren aan een aantal toonaangevende binnenlandse fabrikanten.
Grote namen zoals Semiconductor Manufacturing International Corp en Hua Hong staan op de planning voor de eerste leveringen. Welke door de Chinese staat gesteunde fabrikant de gevoelige systemen precies bouwt blijft vanwege de politieke gevoeligheid vooralsnog strikt geheim. De overheid financiert het project volledig.
Dreiging op lange termijn
Hoewel de nieuwe technologische ontwikkeling op termijn een bedreiging vormt voor de marktpositie van ASML in China blijft de Nederlandse voorsprong voorlopig stevig intact. Toonaangevende experts en analisten wijzen erop dat de Chinese machines op het gebied van prestaties en betrouwbaarheid nog fors achterlopen.
Daarnaast moet de werkelijke geschiktheid voor grootschalige massaproductie eerst nog uitgebreid worden getest in de praktijk. De productieaantallen zijn in deze beginfase bovendien erg laag. De verwachting is dat er dit lopende jaar slechts vijf exemplaren van de band rollen. Dat aantal groeit naar schatting naar ongeveer twintig stuks in het jaar 2027.
Flinke klappen op beurs
Ondanks de achterstand van de Aziatische apparatuur raakte de berichtgeving de beursgenoteerde chipsector op het Damrak hard. Het aandeel ASML kelderde in het laatste handelsuur met ruim acht procent. Het Brabantse miljardenbedrijf haalt een aanzienlijk deel van de totale omzet uit de verkoop en het onderhoud op de Chinese markt.
Beleggers vrezen nu dat deze inkomstenbron de komende jaren sneller opdroogt dan verwacht. De plotselinge verkoopgolf trok ook andere Nederlandse beursgenoteerde sectorgenoten mee omlaag. Zo moest beurslieveling Besi uit Duiven een flinke veer laten en verloor eveneens ruim acht procent aan waarde op een nerveuze handelsdag. Ook branchegenoot ASMI sloot fors lager.
Foto ter illustratie. Vanwege de gevoeligheid van het onderwerp heeft de Chinese overheid nog geen beelden vrijgegeven van de chipmachines in China.