Australië pakt de macht van techreuzen hard aan met een nieuw wetsvoorstel. De overheid verplicht sociale media binnenkort om alle gebruikers via een duidelijke melding te laten kiezen voor een chronologische feed. Deze keuze moet vervolgens de vaste standaardinstelling blijven. Hierdoor bepalen gebruikers voortaan zelf wat er op hun scherm verschijnt en in welke volgorde.
Grip op de tijdlijn
De ingreep is bedoeld om de grip op de eigen online ervaring volledig terug te geven aan de burger. Het ondoorzichtige algoritme dat verslavend gedrag stimuleert en gebruikers steeds dieper in bepaalde hoeken trekt, verliest hiermee terrein.
In Nederland kennen we al een vergelijkbare optie voor het platform Instagram. Dit recht vloeit voort uit de Europese Digital Services Act. Na een succesvolle rechtszaak van de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom is deze specifieke regelgeving in ons land afgedwongen.
Strenge digitale zorgplicht
Naast de keuzevrijheid voor volwassen gebruikers introduceert het ingediende voorstel een strenge digitale zorgplicht. Deze wetgeving sluit naadloos aan op het al bestaande socialemediaverbod voor kinderen onder de zestien jaar dat vorig jaar werd ingevoerd. Grote apps, online games en interactieve chatbots moeten door de nieuwe maatregelen veel harder gaan optreden tegen schadelijke content op het internet.
Miljoenenboetes voor techreuzen
Het gaat hierbij specifiek om uitingen over hardnekkige eetstoornissen, cyberpesten en expliciete pornografie. Het belangrijkste doel van de overheid is om kwetsbare jongeren beter te beschermen tegen de zware psychologische druk van online netwerken. Techbedrijven die de nieuwe regels aan hun laars lappen, kunnen rekenen op ongekend forse sancties van de toezichthouder. De maximale boete bedraagt ruim 109 miljoen euro per overtreding. Voor de grote platforms is dat een serieus bedrag dat misdragingen effectief moet voorkomen.
Politieke discussie
De regering van premier Anthony Albanese bespreekt het voorstel momenteel met diverse maatschappelijke organisaties en de betrokken techbedrijven. De duidelijke verwachting is dat het wetsvoorstel later dit jaar nog door het parlement wordt behandeld. Of de wet er daadwerkelijk in deze vorm gaat komen, hangt grotendeels af van de politieke steun.
Verschillende kritische stemmen uit de oppositie waarschuwen namelijk nu al dat de overheid met deze strenge controle de vrijheid van meningsuiting in gevaar brengt. Het belooft dan ook nog een flinke politieke discussie te worden in het land.