De Europese Commissie onderzoekt of persoonsgegevens van Europeanen nog wel veilig naar de Verenigde Staten kunnen stromen. Een recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof zet de afspraken hierover flink onder druk. De onafhankelijkheid van de privacytoezichthouder in de VS wankelt, wat direct invloed heeft op de afspraken met Europa.
De Europese Commissie bekijkt daarom zorgvuldig of het huidige verdrag wel stand kan houden onder deze nieuwe omstandigheden. Het gaat hierbij om miljoenen dagelijkse digitale overdrachten van gewone consumenten.
Zorgen over Amerikaanse controle
Door de uitspraak mag een Amerikaanse president voortaan sneller ingrijpen bij de Federal Trade Commission. Deze waakhond moet juist controleren of techbedrijven netjes omgaan met privégegevens van burgers. Als de president zelf bepaalt wie er werkt of wordt ontslagen, verdwijnt de onafhankelijkheid van het toezicht volledig.
Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid bevestigt dat Brussel de impact van deze beslissing onderzoekt. Volgens haar bekijkt de Europese Commissie nu het hele rechtssysteem van de Verenigde Staten. Ze willen zien of data daar nog wel voldoende beschermd is tegen politieke inmenging vanuit Washington.
Gevolgen voor Nederlandse bedrijven
Zolang het lopende onderzoek duurt, mogen bedrijven zoals Google en Meta gewoon gegevens blijven uitwisselen onder het huidige verdrag. Als de Europese Commissie besluit dat de regels in de VS rammelen, stopt deze regeling direct.
Lokale ondernemers en organisaties moeten dan zelf met kostbare contracten bewijzen dat de data van hun gebruikers in veilige handen is. Volgens Van Bruggen betekent een streep door het verdrag niet direct het einde van Amerikaanse clouddiensten in Nederland. Wel moeten organisaties dan direct op zoek naar een andere waterdichte juridische oplossing om hoge boetes van de privacywaakhond te voorkomen. Dit kan voor flinke administratieve regeldruk zorgen bij kleinere bedrijven.
Wat is het dataverdrag precies?
Het zogeheten Data Privacy Framework regelt dat persoonsgegevens soepel van Europa naar gecertificeerde Amerikaanse techbedrijven gaan. De Europese Commissie bepaalde eerder dat de privacywetgeving in de Verenigde Staten hiervoor voldoende bescherming bood.
Dankzij deze afspraak hoeven Nederlandse organisaties geen ingewikkelde losse contracten af te sluiten voor de alledaagse uitwisseling van digitale gegevens. Privacyorganisaties eisen nu dat de Europese Commissie de stekker uit het verdrag trekt, omdat de privacyrechten van Europese burgers niet langer wettelijk gegarandeerd zijn.
Een nieuwe juridische strijd in Brussel lijkt daardoor onvermijdelijk voor alle betrokken partijen.